Yanaktaki kodun çözümü
Lastik Terimleri
ve Anlamları
Bir lastiğin yanağında onlarca kod yazar; ikinci el alırken kararınızı değiştirecek olanlar bunların yalnız birkaçı. Aşağıda hepsini, hangi bilginin nereden geldiğine göre ayırdık: lastiğin üzerinde yazanlar, bizim ölçtüklerimiz ve janta ait ölçüler.
Yanaktaki koda dokunun, ne anlama geldiğini aşağıda açalım.
Lastiğin üzerinde yazar
Yanakta Yazanlar
Bu kodların hepsi lastiğin yanağına kabartma olarak basılıdır. Okumayı öğrenirseniz satıcıya sormadan lastiğin ölçüsünü, yaşını ve sınıfını kendiniz anlarsınız.
- Ebat kodu
205/55 R16 - 205 lastiğin milimetre cinsinden genişliği. 55 kesit oranı: yanak yüksekliğinin genişliğe oranı, yani yanak 205 mm’nin %55’i kadar yüksek. R radyal yapıyı, 16 ise jant çapını inç cinsinden gösterir. Aracınıza uyan ebat ruhsatta ve şoför kapısının iç kenarındaki etikette yazar.
- Yük ve hız endeksi
91V - Ebatın hemen ardından gelir. 91 yük endeksidir: bu lastiğin taşıyabileceği azami ağırlık 615 kg. V hız endeksidir: 240 km/s. İkisi de aracın ruhsatında yazan değerin altına düşmemeli — düşerse hem güvenlik hem sigorta sorunu olur. Üstüne çıkmak serbesttir.
- DOT numarası
DOT ... 2322 - DOT’tan sonraki son dört rakam üretim tarihidir. 2322, 2022 yılının 23. haftası demektir. Lastiğin yaşı diş derinliği kadar önemlidir: kauçuk zamanla sertleşir, yol tutuşu düşer. Her ilanımızda üretim yılını ayrı bir alan olarak yazarız, DOT’u okumanız için fotoğrafa zum yapmanıza gerek kalmaz.
- XL / Reinforced
XL - Güçlendirilmiş karkas. Aynı ebadın standart versiyonundan daha yüksek basınç ve yük taşır. Aracınız XL istiyorsa standart lastik takmayın; tersi sorun değildir.
- M+S
M+S - Mud and Snow — çamur ve kar. Dikkat: bu işaret tek başına kış lastiği belgesi değildir, üretici kendi beyanıyla basar. Türkiye’de kış lastiği zorunluluğunu karşılayan işaret aşağıdaki dağ ve kar tanesi simgesidir.
- Dağ ve kar tanesi
3PMSF - Üç tepeli dağ ve içinde kar tanesi olan simge. Laboratuvar kar tutuşu testinden geçmiş gerçek kış lastiğini gösterir. Kış lastiği alıyorsanız M+S değil bu simgeyi arayın. Dört mevsim lastiklerin bir kısmında da bulunur.
- Runflat
RFT · ZP · RSC · SSR - Havası tamamen bittiğinde bile güçlendirilmiş yanağı sayesinde sınırlı hızda sınırlı mesafe gidebilen lastik. Her marka farklı harflerle işaretler. Aracınız runflat ile geldiyse ve stepnesi yoksa yine runflat takın.
- TWI
TWI - Tread Wear Indicator — aşınma göstergesi. Sırt kanallarının içine yerleştirilmiş 1,6 mm yüksekliğinde küçük çıkıntılardır. Diş bu çıkıntılarla aynı seviyeye geldiyse lastik yasal sınıra inmiş demektir. Yanaktaki küçük TWI yazısı veya üçgen, kanaldaki çıkıntının yerini işaret eder.
- Üretici onay kodları
MO · ★ · AO · N0 - Otomobil üreticisinin o lastiği kendi aracı için onayladığını gösterir: MO Mercedes, yıldız BMW, AO Audi, N ile başlayanlar Porsche. Zorunlu değildir ama aracın orijinal ayarına en yakın davranışı verir.
- Yönlü ve asimetrik desen
ROTATION · OUTSIDE - Yönlü lastikte yanakta bir ok ve ROTATION yazısı vardır; ters takılırsa suyu atma kabiliyeti düşer. Asimetrik lastikte OUTSIDE yazan yüz dışa bakmalıdır. Montajda bu iki işarete dikkat edilmezse lastik doğru çalışmaz.
Yük endeksi karşılıkları
| 75 | 387 kg |
| 80 | 450 kg |
| 82 | 475 kg |
| 85 | 515 kg |
| 87 | 545 kg |
| 91 | 615 kg |
| 94 | 670 kg |
| 98 | 750 kg |
Lastik başına azami taşıma kapasitesi. Aracın ruhsatındaki değerin altına inmeyin.
Hız endeksi karşılıkları
| Q | 160 km/s |
| S | 180 km/s |
| T | 190 km/s |
| H | 210 km/s |
| V | 240 km/s |
| W | 270 km/s |
| Y | 300 km/s |
Lastiğin dayanabileceği azami hız. Aracın orijinal endeksinden düşüğü takmayın.
Biz ölçeriz, ilanda yazar
Ekspertizde Ölçtüklerimiz
İkinci el lastikte asıl fark burada. Yanaktaki yazılar her lastikte aynıdır; lastiğin gerçek durumu ise ölçülür. Bu değerlerin hepsi ilan sayfasında açıkça yazar.
- Diş derinliği
mm3 mm altı satışa açılmaz - Sırttaki kanalın derinliği. Sıfır lastikte yaklaşık 8 mm, yasal alt sınır 1,6 mm’dir. Biz 3 mm’nin altındaki hiçbir lastiği satışa açmayız. Ölçüm kanalın en aşınmış noktasından yapılır — ortalama değil, en kötü nokta yazılır.
- Kondisyon sınıfı
Çok İyi · İyi · Orta - Diş derinliği, yaş, aşınma düzgünlüğü ve yanak durumunun birlikte değerlendirilmesi. Çok İyi neredeyse sıfır ayarında, İyi günlük kullanıma rahat uygun, Orta ise ekonomik ama ömrü daha kısa demektir.
- Düzensiz aşınma
- Lastiğin bir kenarının diğerinden fazla aşınması. Lastiğin değil, aracın sorununu gösterir: rot ayarı bozuk, balans kaçık veya basınç sürekli yanlış tutulmuş. Bu izi taşıyan lastikleri ayrı değerlendiririz.
- Yanak fıtığıSatışa açılmaz
- Yanakta dışa doğru balon gibi çıkan şişkinlik. İç karkas ipliklerinin kopmuş olduğu anlamına gelir ve tamiri yoktur; patlama riski taşır. Bu lastikler ekspertizde ayrılır, hiçbir koşulda satışa açılmaz.
- Tamir izi
kolon · mantar - Sırt bölgesindeki küçük delikler kurallara uygun tamir edildiğinde lastik kullanılabilir kalır ve bunu ilanda belirtiriz. Yanak bölgesindeki hiçbir tamir kabul edilmez — yanak sürekli esneyen bölgedir, yama orada tutmaz.
- Yaşlanma ve kılcal çatlak
- Kauçuk yıllar içinde sertleşir; yanakta ince kılcal çatlaklar belirir. Diş derinliği iyi olsa bile yaşlanmış lastik ıslak zeminde beklendiği gibi tutmaz. Bu yüzden üretim yılını her ilanda ayrıca veririz.
Jant tarafı
Jant Terimleri
Jant ölçüleri lastikten bağımsızdır ve yanlış seçilirse lastik doğru olsa bile araca takılmaz. Dört sayı belirleyicidir.
- Jant çapı ve genişliği
7J x 16 - 16 çap (inç) — lastiğin ebadındaki son sayıyla aynı olmalı. 7J ise jantın genişliği. Her lastik ebadının çalışabileceği bir genişlik aralığı vardır; 205 mm lastik için 6–7,5J arası uygundur.
- ET (Offset)
ET35 - Jantın araca bağlandığı yüzey ile jantın orta ekseni arasındaki mesafe, milimetre cinsinden. ET büyüdükçe jant içeri, küçüldükçe dışarı kaçar. Yanlış ET jantın çamurluğa veya süspansiyona sürtmesine yol açar.
- Bijon deseni (PCD)
5x112 - 5 bijon sayısı, 112 ise bijonların üzerinde durduğu dairenin milimetre cinsinden çapı. Aracın PCD’si ile jantınki birebir aynı olmalı — 5x112 jant 5x108 araca takılmaz.
- Göbek çapı (CB)
Ø 66,6 - Jantın ortasındaki deliğin çapı. Aracın poyra çapından küçükse jant hiç geçmez; büyükse merkezleme bileziği ile tamamlanır. Bileziksiz kullanımda direksiyonda titreme yapar.
Alırken bilmeniz gerekenler
İkinci El Lastikte Ne Anlama Gelir
Aynı terim sıfır lastikte başka, ikinci el lastikte başka bir şey ifade eder. Aşağıdakiler ikinci el lastik alırken kararınızı doğrudan değiştirenler. Piyasada çıkma lastik olarak da anılan bu ürünlerin tamamı aynı ekspertizden geçer.
- Eş lastik ve takım
2’li · 4’lü - Aynı akstaki iki lastiğin markası, deseni ve diş derinliği aynı olmalıdır. Farklı olursa fren sırasında araç bir tarafa çeker. Bu yüzden takım hâlinde çıkan lastikleri ayırmadan, birlikte satarız.
- Ekspertiz
- Lastik depoya girdiğinde tek tek yapılan kontrol: diş derinliği ölçülür, DOT okunur, yanak ve iç yüzey hasar için incelenir, kondisyon sınıfı verilir. Bu kontrolden geçmeyen lastik hiç listelenmez.
- Garanti süresi
1 yıl · 6 ay7 mm+ → 1 yıl - Diş derinliği 7 mm ve üzerindeki lastikleri 1 yıl, altındakileri 6 ay garanti ile veririz. Garanti üretim veya yapı kaynaklı kusurları kapsar; yol hasarı (çivi, çukur, bordür) kapsam dışıdır.
- Raf ömrü
- Hiç kullanılmamış lastiğin bile depoda beklerken yaşlanmasıdır. Üretim tarihinden itibaren sayılır, ilk takıldığı günden değil. Bu yüzden diş derinliği kadar üretim yılına da bakın.
Ölçüsünü öğrendiniz, sıra lastikte
Aradığınız ebadı yazın; stoktaki her lastiğin diş derinliğini, üretim yılını ve kondisyonunu ilanında açıkça görürsünüz.